انواع فیبر نوری: تک‌حالته در مقابل چندحالته

۷ جولای ۲۰۲۶

انتخاب نوع فیبر نوری تأثیر مستقیمی بر عملکرد شبکه دارد. دو دسته اصلی فیبر نوری عبارتند از: تک‌حالته (Single-mode) و چندحالته (Multi-mode). در این مقاله تفاوت‌ها، کاربردها و معیارهای انتخاب هر کدام را بررسی می‌کنیم.

فیبر تک‌حالته (SMF)

در فیبر تک‌حالته، قطر هسته بسیار کوچک (حدود ۹ میکرون) است و تنها یک مسیر نوری (حالت) منتشر می‌شود. این ویژگی باعث کاهش پراکندگی و افزایش مسافت انتقال می‌شود. فیبر تک‌حالته برای مسافت‌های طولانی (تا ۱۰۰ کیلومتر) و پهنای باند بالا ایده‌آل است.

فیبر چندحالته (MMF)

هسته فیبر چندحالته بزرگتر (۵۰ یا ۶۲.۵ میکرون) است و نور می‌تواند از مسیرهای متعدد (حالت‌ها) عبور کند. این فیبر برای مسافت‌های کوتاه (تا ۵۰۰ متر) مناسب است و هزینه کمتری نسبت به تک‌حالته دارد. کاربرد اصلی آن در دیتاسنترها و شبکه‌های محلی (LAN) است.

مقایسه در یک نگاه

ویژگی تک‌حالته (SM) چندحالته (MM)
قطر هسته ۹ میکرون ۵۰ یا ۶۲.۵ میکرون
مسافت مؤثر تا ۱۰۰ کیلومتر تا ۵۰۰ متر
پهنای باند بسیار بالا متوسط
هزینه بالاتر پایین‌تر
کاربرد اصلی شبکه‌های شهری، زیردریا دیتاسنتر، ساختمان‌ها

یکی از باورهای غلط رایج این است که فیبر چندحالته به دلیل هزینه کمتر، همیشه گزینه بهتری است. اما در پروژه‌های بزرگ که مسافت و پهنای باند اهمیت دارد، تک‌حالته انتخاب عاقلانه‌ای است. همچنین، تجهیزات فرستنده و گیرنده (SFP) برای هر کدام متفاوت است و باید با هم تطابق داشته باشند.

در سال‌های اخیر، فیبرهای چندحالته نسل جدید (مانند OM5) با قابلیت انتقال ۴۰ و ۱۰۰ گیگابیت در مسافت‌های کوتاه عرضه شده‌اند که رقابت را نزدیک‌تر کرده است. با این حال، برای شبکه‌های دسترسی (FTTx) همچنان تک‌حالته گزینه برتر محسوب می‌شود.